Gemeenschapstoerisme bij de Masai in Tanzania

Honeyguide Foundation (Tanzania)

In streken waar het menselijk ingrijpen de ecosystemen in gevaar brengt, kunnen toeristische activiteiten soms een deel van de oplossing zijn. De lokale ngo Honeyguide Foundation ondersteunt met de financiële hulp van TDC de ontwikkeling van duurzaam toerisme in Noord-Tanzania. Op die manier heeft de Masaibevolking een bijkomende financiële aanmoediging om haar natuurlijke leefomgeving te beschermen.

Zones voor wildbeheer

In 1993 richtten de Tanzaniaanse besluitvormers zones op voor wildbeheer (Wildlife Management Areas of WMA’s). Dat zijn gebieden waar de lokale bevolking instaat voor het natuurbehoud en ook kan profiteren van de winst die de bescherming van de natuurlijke rijkdommen met zich meebrengt. Een van die 38 zones is de WMA Enduimet, een uitgestrekt gebied met een oppervlakte van bijna 1200 km² in het district Longido.

In het noorden grenst het aan Kenia, in het westen aan nationale parken en in het zuidoosten aan de Kilimanjaro met zijn indrukwekkende besneeuwde toppen. Deze WMA is de habitat van heel wat diersoorten. Terwijl andere, zoals de enorme troepen olifanten, het gebied regelmatig doorkruisen op zoek naar voedsel en water. De negen dorpen in de WMA Enduimet worden hoofdzakelijk bewoond door de Masaigemeenschap.

Interne rivaliteit

Eeuwenlang hebben de Masai in harmonie geleefd met de dieren- en plantenwereld, maar sinds een aantal jaren wordt dat evenwicht ruw verstoord door de bevolkingsgroei en het hogere ontwikkelingsniveau. De gemeenschappen nemen steeds meer gronden in bezit voor landbouw en veeteelt en hun behoefte aan grondstoffen als houtskool en hout groeit. Landbouwers doden de wilde dieren die hun oogst vernielen, terwijl stropers dieren afslachten om hun ivoor en hun vlees, dat zeer gegeerd is op de lokale markt.

De Masai die instaan voor het beheer van de WMA Enduimet zetten daarom units op tegen de stropers  en voeren nieuwe duurzame landbouwmethodes en -technieken in om de bodem te beschermen. Een stabiel inkomen uit verantwoord toerisme zou nog een grotere aanmoediging zijn om haar leefomgeving en natuurlijke hulpbronnen te beschermen.

Om dit toerisme te doen slagen ontbreekt het de Masai echter aan vakkennis, competenties en kapitaal. Op dit vlak wil de Tanzaniaanse ngo Honeyguide Foundation de zone voor wildbeheer Enduimet en haar gemeenschappen ondersteunen.

Gebundelde krachten

Honeyguide Foundation streeft een dubbel doel na: de lokale gemeenschappen versterken en de rijkdom aan dieren en planten beschermen. Daarom zet de stichting volop in op de ontwikkeling van het toeristisch potentieel. Al sinds enkele jaren stelt Honeyguide Foundation haar expertise en ervaring ter beschikking van de WMA Enduimet om de lokale gemeenschap te ondersteunen bij het ontwikkelen van verantwoorde en financieel duurzame toeristische ondernemingen.

Om de regio terug op de toeristische kaart van Tanzania te zetten, heeft Honeyguide Foundation met de steun van TDC in 2014 een project op poten gezet. Er werden 7 kampeersites opgericht die door de lokale gemeenschap zelf worden beheerd: 11 locals zijn er ondertussen aan het werk. Voor de reizigers werden een praktisch reserverings- en betalings-systeem, een streekkaart en informatieborden voorzien en een weg aangelegd op de camping.

Honeyguide Foundation hielp de Masai met de organisatie van toeristische activiteiten als mountainbiketochten, game drives en ezeltochten. Toeristen die de lokale cultuur willen opsnuiven kunnen overnachten in Masaihutten of deelnemen aan traditionele bezigheden. Het toeristisch aanbod wordt gepromoot via een handige website en op verschillende beurzen. De beheerders van de WMA krijgen opleidingen in toerisme en management. Ze leren ook te peilen naar de verwachtingen van de reizigers en hun feedback om te zetten in betere toeristische diensten. Daarvoor werd een evaluatiefomulier opgemaakt en verspreid.

De troeven van de Enduimet WMA

  • lager toegangsgeld dan de andere nationale parken;
  • geen standaardsafari’s waar alles tot in de puntjes is geregeld, maar een gebied waar reizigers op eigen houtje de wilde natuur kunnen
  • ontdekken buiten de platgetreden paden;
  • uitzonderlijke ontmoetingen met olifanten;
  • unieke culturele ervaringen met de Masaigemeenschap;
  • weergaloze zonsondergangen door de unieke ligging tussen de Kilimanjaro en Mount Meru.

Een mooie toekomst voor de Masai

Alle 17.000 inwoners van de negen dorpen uit de WMA zullen rechtstreeks of onrechtstreeks genieten van de toegenomen inkomsten uit het toerisme. 300 tot 500 inwoners worden rechtstreeks betrokken bij het toerisme: 60 % zijn Masaivrouwen die toeristische producten en eten verkopen, de kampen van water te voorzien of ezels ter beschikking te stellen voor wandelingen. De mannen zullen worden ingezet als veiligheidsagent en lokale gids.

In drie jaar tijd (juni 2014 - maart 2017) steeg het inkomen in de WMA aanzienlijk! 10% van de inkomsten van de WMA gaat naar een onderwijsfonds dat dient voor de opleiding van jonge Masaimeisjes. En uiteraard varen ook de rijke fauna en flora er wel bij. Met de inkomsten uit toerisme konden al 12 nieuwe rangers worden aangesteld.

www.honeyguide.org